Devlet en iyi şekliyle bile kötü bir organizasyon olduğundan mümkün olduğu kadar en az devlete sahip olmalıyız

William Godwin

    
Anasayfa | Gündem | Arşiv | Haberler | Etkinlikler | Emek Mücadeleleri | Tarihte Bugün | Fotoğraf | Müzik | Video | Linkler | Arama | İletişim
  Arşiv
Arşiv - Makaleler - Sendikalizm - Anarko Sendikalizm

II. ANARŞİZM VE ANARKO SENDİKALİZM Yazar : Doğa Kara

"Sendikalizm" ve "devrimci sendikacılık" (1) olarak da adlandırılan anarko sendikalizm özünde anarşist düşünceyi benimseyen bir sendikal anlayıştır. Bu nedenle anarko sendikalizm konusuna geçmeden önce anarşizm düşüncesine de kısaca değinmekte fayda olacaktır.

Günümüzde daha çok terörizm ile özdeşleştirilen ve kargaşa (2) olarak bilinen "anarşi" ve "anarşizm" kelimeleri yunanca an (-sız) archos (yönetici) kelimesinden türemiştir (3). Bu yüzden anarşizm en genel anlamı ile yönetimin gereksiz olduğu ve ortadan kaldırılması gerektiği yönündeki inanç olarak da tanımlanabilir.

Anarşizm kavramını siyasi literatüre ilk olarak sokan Fransız düşünür Pierre Joseph-Proudhon‘un (1809-1865) anarşist teorinin gelişmesinde büyük katkıları olmuştur. Proudhon dönemin hakim düşüncesi olan Jokoben geleneğe, başta Mülkiyet Nedir? olmak üzere birçok makale ve kitabıyla karşı çıkmış ve "Mülkiyet hırsızlıktır" cevabı ile de kendi sorusunu yanıtlamıştır (4).

Proudhon mülkiyeti, yalnızca sömürünün bir aracı olarak lanetliyordu, ancak üretim araçlarının herkesin mülkiyetinde olmasını, birbirine serbest sözleşme ile bağlı olan gruplar tarafından diğerlerinin sömürülmesine hizmet etmedikçe ve herkese kendi emeğinin tam karşılığı sağlandıkça tanıyordu.

Proudhon'un düşüncelerinden etkilenen ve "kolektif mülkiyeti" savunan Rus kökenli Mihail Bakunin (1814- 1876) ve "karşılıklı yardımlaşma" anlayışı içinde evrimsel bir devrimi savunan Peter Kropotkin (1842-1921) de anarşist kuramın gelişmesine önemli katkılar sağlayan ünlü düşünür ve eylem insanlarından birkaçıdır (5).

Anarşist düşünce ekonomik tekellerin ve tüm politik ve baskı kurumlarının ortadan kaldırılmasını savunur. Anarşistler var olan kapitalist ekonomik düzen yerine, tek amacı toplumun her üyesinin ihtiyaçlarını karşılamak olan ve artık toplumsal birlik içinde ayrıcalıklı azınlıkların özel çıkarlarını gözetmeyen, tüm üretici güçlerin, işbirliği içinde, emeğe ve düşünceye dayalı özgür işbirliğini tercih etmektedirler. Bunun içinde, politik ve bürokratik kurumlara sahip devlet mekanizması yerine işlerini karşılıklı anlaşma ve serbest bağlantı yoluyla halleden özgür toplulukların federasyonlarını önermektedirler.

Anarşist düşünce ayrıca amaç ve araç arasındaki ilişkisel bağlantıya da dikkat çekmektedir. Bu nedenle anarşist örgütlenmelerin olmazsa olmaz bir takım ilkeleri mevcuttur. Bunların başında anti- otoriterlik, anti- hiyerarşik, anti- seksizm (cinsiyet ayrımcığına karşı olmak) ve anti- kapitalizm gelmektedir.

Anarşizmin baskı ve haksızlığa karşı ahlaki bir protesto olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır. Anarşizm içerisinde pek çok farklı akım barındırmakla beraber bazı temel varsayım ve merkezi temaları paylaşmaktadır. Anarşist felsefe özünde mevcut düzene dair bir eleştiri, dışsal hükümetin ve devletin meşruluğunun reddidir; dayatılmış siyasi otoriteyi, hiyerarşiyi ve hakimiyeti mahkum eder.


1- Alpaslan Işıklı, Sendikacılık ve Siyaset, Cilt 2, Ankara, Öteki Yayınevi, 1995, s. 7.
2- Anarşi, http://www.tdk.gov.tr/TDKSOZLUK/SOZBUL.ASP?kelime=anar%FEi&submit1=Ara, (13 Mayıs 2006).
3- Anarşizm, http://tr.wikipedia.org/wiki/Anar%C5%9Fizm, (13 Mayıs 2006).
4- Pierre Joseph-Proudhon, Mülkiyet Nedir? 2. Baskı, Çev. V. G. Üretürk, İstanbul, Toplumsal Dönüşüm Yayınları, 1998, s. 59.
5- Anarşist teoriyi etkileyen daha bir çok eylemci ve düşünür (Lev Tostoy, Errico Maletasta, Mahatma Gandhi, ...) bulunmaktadır. Bu kişiler ve anarşist teori hakkında daha detaylı araştırma yapabilmek ve bilgi sahibi olmak için aşağıdaki kaynaklardan faydalanılabilir:

  • Peter Marshal, Anarşizmin Tarihi, Çev. Y. Alagon, Ankara, İmge Kitabevi, 2003.

  • George Woodcock, Anarşizm,4. Baskı, Çev. A. Türker, İstanbul, Kaos Yayınları, 2001.

  • Paul Avrich, Anarşist Portreler I- II ,Çev. O. Akınhay, İstanbul, Sarmal Yayınevi, 1991.

  • Kaos yayınlarının diğer kitapları


  Etkinlik Takvimi
Ocak
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031    
Aralık Şubat


Eylem aktivistleri için rehber



  Galeri

y011
Diğer
Video : Haymarket
Diğer
Müzik : A Las Barricadas
Diğer

  Linkler
Sessiz Dergi
Komün Hayatı
Karahat
Diğer


Bu site otonomA tarafından hazırlanmaktadır.
Site ile ilgili iletişim için tıklayınız